ХРОНІКА ПАДЗЕЙ
У 2023 ГОДЗЕ


мова ︎︎︎ EN ︎︎︎ PL ︎︎︎ BY


СТУДЗЕНЬ


Канстанцін Рудзешка
Уладзімір Грамовіч




У Мохнартэ на некалькі дзён прыехаў Канстанцін Рудзешка, украінскі мастак, які з пачатку вайны знаходзіцца ў эміграцыі ў Швейцарыі.

Мастак ужо пасля ад’езду з Украіны выставіў свае работы ў галерэі Volker Diehl у Берліне. Некалькі прац Канстанціна з серыі op-art знаходзяцца ў калекцыі Махнартэ.



︎︎︎ 'Out of the Depths...' 


Мохнартэ наведаў Уладзімір Грамовіч, беларускі мастак, уцекач, які жыве ў Германіі. Уладзімір рыхтаваў сваю новую выставу, праводзіў урокі малюнка, а таксама працаваў над дызайнам мастацкага афармлення штаб-кватэры Мохнартэ.

Мохнартэ мае ў сваёй калекцыі некалькі графічных прац мастака. Фрагменты яго інсталяцый, прадстаўлены ў галерэі Arsenal у Беластоку і ў Музэі эміграцыі ў Гдыні і захоўваюцца ў Фондзе Мохнартэ.




ЛЮТЫ


Аляксандра Каліна
Пётр Нічыпарук



У Мохнартэ гасцявала Аляксандра Каліна, гісторык мастацтва, якая працуе ў Варшаве, беларуска паходжаннем з рэгіёна Падляшша. Аляксандра ўзялася за стварэнне каталога калекцыі Мохнартэ.

У лютым таксама працягваліся інтэнсіўныя работы па будоўлі штаб-кватэры Мохнартэ. Мясцовы выканаўца Пётр Нічыпарук працаваў над стварэннем драўляных аздабленняў вонкавага выгляду, якія адсылаюць да мясцовай архітэктурнай традыцыі.




САКАВІК


Леся Пчолка
Уладзімір Грамовіч



Мохнартэ наведала пара мастакоў — Леся Пчолка і Уладзімір Грамовіч. Леся і Уладзімір шукаюць у ваколіцах дом для сталага пражывання. Уладзімір працягвае працу над каляровай канцэпцыяй афармлення Дома Мохнартэ.

Фатаграфічныя работы Лесі Пчолкі знаходзяцца ў калекцыі Фонда Мохнартэ.




КРАСАВІК


Вольга Генералава



У Мохнартэ на кароткі даследчы праект прыехала Вольга Генералава, беларуская мастачка і куратарка, якая жыве ў Цюрыху. Вольга займаецца даследаваннем мясцовай традыцыі знахарства, так званых шаптух.

Візіт у Мохнартэ з’яўляецца часткай буйнейшага праекта мастачкі пад назвай „de secret”, які будзе працягвацца ў Беларусі і Паўднёвай Амерыцы.
 
︎︎︎ „de secret”




МАЙ


Мікалай Вавжэнюк
Леся Пчолка



Госцяй Мохнартэ зноў стала Леся Пчолка. Гэтым разам мастачка працавала над інсталяцыяй пад назвай „Паспрабуй прачытаць мае камяні”, якая ўваходзіць у склад выставы „Няхай свеціць”, арганізаванай у MOS у Гожаве Велькапольскім (куратарка Вера Залуцкая).



︎︎︎ Няхай свеціць. Вакол фатаграфічнага архіву VEHA


На завяршэнне рэзідэнцыі ў Мохнартэ Леся прэзентавала свой фотаальбом-кнігу пад назвай „Ludzie lasu” („Людзі лесу”). Гэта таксама стала першай публічнай сустрэчай з мастакамі які арганізаваў Фонд Мохнартэ.

У мерапрыемстве ўдзельнічала каля 30 гасцей, сярод якіх былі мастакі, куратары, а таксама нашы сябры і суседзі з вёскі Мохнатэ. Інтэрв’ю з мастачкай правёў Мікалай Вавжэнюк, журналіст з Беластока.

︎︎︎ Сустрэча з мастачкай і заснавальніцай архіву VEHA




ЧЭРВЕНЬ


Розаліна Бусел
Яўген Глушань
Кацярына Пацоўская
Яўгенія Барысевіч
Марыя Чэрняк



У Мохнартэ на некалькі дзён прыехалі Розаліна Бусел і Яўген Глушань, беларускія мастакі, уцекачы, якія зараз жывуць у Польшчы. Розаліна падрыхтавала і правяла перфоманс пад назвай „Рытуал спалення”, які звязаны з яе керамічнымі працамі, натхнёнымі матывам мяжовых слупоў.

Перфоманс быў зафіксаваны на відэа Яўгенам, з якога ў выніку атрымалася невялікае відэа — сумесная праца абодвух мастакоў.



︎︎︎ Спаленне аб'екта ў форме мяжовага слупа падобна польскім і беларускім мяжовым знакам. / 200х18x22 см / кардон, акрылавыя фарбы, бензін, агонь 


Мохнартэ мае ў сваёй калекцыі некалькі керамічных прац Розаліны.

Праца адносіцца да крызісу міграцыі на польска-беларускай мяжы, будаўніцтва электронных агароджаў, парушэння правоў чалавека памежнымі службамі з абодвух бакоў мяжы, а таксама да ўсё больш складаных працэдур на памежных пераходах.

 

У чэрвені Мохнартэ наведала таксама група маладых куратарак мастацтва, паходжаннем з Беларусі: Яўгенія Барысевіч, Кацярына Пацоўская і Марыя Чэрняк. Яны працавалі над даследчым праектам пад назвай „Жыццё па суседству”, галоўнай тэмай якога сталі сувязі мясцовых жыхароў з прыродай, з асаблівым акцэнтам на значэнне лесу і дрэў.

Яўгенія жыве ў Беларусі, Кацярына і Марыя вучацца ў Акадэміі мастацтваў у Познані. Праект будзе працягвацца ў Мохнартэ ў кастрычніку.




ЛІПЕНЬ


Анастасія Рыдлеўская
Аляксандра Каліна
Яна Шостак
Пётр Басацкі





Анастасія Рыдлеўская, беларуская мастачка ў эміграцыі, прадставіла свой артбук „Дзе твой твар”. Артбук — гэта візуальны дзённік, які апісвае асабістыя пачуцці мастачкі.
 
Інтэрв’ю з Анастасіяй правяла гісторык мастацтва Аляксандра Каліна. У мерапрыемстве ўдзельнічала больш за 30 чалавек, а здымкі рабіла тэлебачанне Bielsat.



︎︎︎ Мастацкая размова з Анастасіяй Рыдлеўскай "Where is your face"



Яна Шостак, як і Джозеф Бойс (мастак і супольнік стварэння партыі Зялёных), вырашыла балатавацца на бліжэйшых выбарах ад тэрыторый Падляшша. Кандыдатура, вылучаная Зялёнымі, чакае зацвярджэння ад Грамадзянскай Кааліцыі.

А ў той час Яна знаёміцца з тэрыторыямі і выклікамі рэгіёну. Старт з Мохнартэ! 



︎︎︎ Яна Шостак ︎




ЖНІВЕНЬ 


Нюта Карнілюк
Юра Шуст



Рэзідэнцыя: Нюта Карнілюк, маладая мастачка з Супрасьля (Падляшша), ўпрыгожыла Дом Мохнартэ. Дэкор інтэр'ера гэтага традыцыйнага драўлянага дома натхнёны царквой у бліжэйшым Міхалеве, упрыгожанай восемдзесят гадоў таму кракаўскімі мастакамі Адамам Сталоней-Дабжанскім і Яжам Новасельскім. Нюта Карнілюк выканала частку дэкору інтэр'ераў у адпаведнасці з асабістымі перавагамі, звязанымі з яе паходжаннем і досведам. Яна адкрыла такім чынам вокны дыялогу з іншымі мастакамі.

Гэты дыялог трэба працягваць як працэс. Мохнартэ будзе запрашаць мастакоў пакідаць свае сляды тут, якія будуць звязаныя з мясцовай традыцыяй і пераплятацца з творчасцю іншых мастакоў.



︎︎︎ Нюта Карнілюк ︎



Рэзідэнцыя і прэзентацыя: Юра Шуст, беларускі мастак, які жыве ў Берліне, зняў сваё новае відэа „Neophyte III”. Камандай з васьмі акцёраў, аператара і дапаможнай групы (агульная колькасць — 13 чалавек) правяла тыдзень у Мохнартэ. Асноўныя здымкі адбываліся ў бліжэйшым лесе побач з возерам Бахматы.

На завяршэнне здымкаў Юра Шуст прадставіў публіцы Мохнартэ свае папярэднія фільмы з цыклу „Neophyte”. У мерапрыемстве ўдзельнічала больш за 50 чалавек, мясцовае тэлебачанне TVP3 зафіксавала лепшыя моманты і правяла інтэрв'ю з мастаком і дырэктарам Беластоцкай галерэі Arsenal Монікай Шэўчык. Рэпартаж Мікалая Вавжэнюка быў паказаны на TVP Беласток.




︎︎︎ Мастацкая размова з Юрай Шустам "Neophyte"




КАСТРЫЧНІК


Розаліна Бусел
Яўген Глушань
Вольга Кавальская
Марыя Чэрняк
Кацярына Пацоўская
Яўгенія Барысевіч



Рэзідэнцыя і прэзентацыя: Розаліна Бусел і Яўген Глушань, беларускія мастакі, якія зараз жывуць у Варшаве. Розаліна працягнула працу над сваім праектам „Граніцы і Абмежаванні”, які развіваецца ў кантэксце фізічных і сімвалічных граніц.

Прэзентацыя праекта і прасторавай інсталяцыі Розаліны Бусел „Белая Палесада”, якая нядаўна ўпрыгожыла калекцыю Мохнартэ, была запланавана на 20 кастрычніка. Размову з мастачкай правядзе Кацярыня Ясёлек, аўтарка кніг і тэкстаў пра дызайн і мастацтва з Варшавы. Яўген Глушань працаваў над канцэпцыяй паліхраміі ў Доме Мохнартэ.
 


︎︎︎ Мастацкая размова з Розалінай Бусел "Borders and Restrictions"



Чатыры беларускія куратаркі, Вольга Кавальская, Марыя Чэрня, Кацярына Пацоўская і Яўгенія Барысевіч, распачалі працу над праектам, прысвечаным Белавежскай пушчы. Мэтай праекта з'яўляецца даследаванне таго, як лес суіснуе з людзьмі і як ён уплывае на іх жыццё.

Пачынаючы з XVI стагоддзя, лес ужо не з'яўляецца толькі лесам. Ён становіцца палітычным суб'ектам, які моцна ўплывае на жыццё людзей. Людзі выжылі дзякуючы лесу і загінулі з-за яго суседства. Сітуацыя з уцекачамі і будаўніцтвам агароджы — гэта новы крызіс, у якім лес зноў становіцца трывалай падмогай для палітычных падзей.

Беларускія куратаркі распачалі даследаванне ў пушчынскіх вёсках, размаўлялі з мясцовымі жыхарамі, эколагамі, актывістамі і ляснікамі. Гэтыя гісторыі будуць ператвораны ў выстаўку, якая будзе рэалізавана ў наступным годзе.




ЛІСТАПАД


Ілля Спрынджук
Глеб Бурнашэў
Яўген Глушань

Леся Пчолка



Фонд Мохнартэ запрашае на апошняе ў гэтым годзе мерапрыемства з удзелам мастакоў Яўгена Глушана і Іллі Спрынджука.

Прэзентацыя праекта Яўгена Глушана, мадэратар Леся Пчолка і мастацкая размова з Іллём Спрынджуком, мадэратар Глеб Бурнашэў.



︎︎︎ Мастацкая размова з Яўгенам Глушанам і Іллёй Спрынджуком